afisa synedrio2010 small"Σύγχρονες αντιλήψεις ασφάλειας και ποιότητας τροφίμων: η σύγκλιση των επιστημών"

4 - 6 Ιουνίου 2010, Ξενοδοχείο MAKEDONIA PALACE, Θεσσαλονίκη.

Υπό την αιγίδα του
Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων

Τελικό Πρόγραμμα του Συνεδρίου

afisa synedrio2008 small"Σύγχρονες Διατροφικές Προκλήσεις για την Ασφάλεια και Ποιότητα των Τροφίμων"

6 - 8 Ιουνίου 2008, Ξενοδοχείο MAKEDONIA PALACE, Θεσσαλονίκη.

Περισσότερα

afisa synedrio2 και 3 Ιουνίου 2006 στο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο "ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ" της ΗΕLΕΧΡΟ, στη Θεσσαλονίκη.


Περισσότερα

 

Ιστορικό. Το Σεπτέμβριο του 2008,οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν ότι διαπίστωσαν σε παιδικά γάλατα σε σκόνη την ύπαρξη της τοξικής ουσίας Μελαμίνη η οποία και ευθυνόταν για 3 τουλάχιστον θανάτους βρεφών και για την εισαγωγή σε νοσοκομείο χιλιάδων άλλων παιδιών με συμπτώματα κυρίως  εξ αιτίας νεφρικής ανεπάρκειας. Δεδομένου ότι οι υπεύθυνες γαλακτοβιομηχανίες  έκαναν και εξαγωγές και ότι το μολυσμένο γάλα είχε χρησιμοποιηθεί και στην παραγωγή άλλων  τροφίμων όπως σοκολάτες, μπισκότα, κ. α, το θέμα έλαβε παγκόσμιες διαστάσεις.

Τι είναι η Μελαμίνη; Η μελαμίνη είναι μία οργανική χημική ένωση, πλούσια σε άζωτο (C3H6 N6) που παράγεται συνθετικά και χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων  όπως, ξύλου, πλαστικών, υλικών συσκευασίας τροφίμων, κ .α. Τη δεκαετία του 30 άρχισε να χρησιμοποιείται ως λίπασμα με πολύ καλά αποτελέσματα. Γύρω στο 1960 άρχισε να χρησιμοποιείται  ως συμπλήρωμα στην τροφή των μηρυκαστικών(βοοειδή)αλλά σύντομα εγκαταλείφθηκε επειδή δεν είχε κανένα διατροφικό αποτέλεσμα γιατί τα ζώα της κατηγορίας αυτής δεν μεταβολίζουν την μελαμίνη. Αργότερα, οι εταιρείες παραγωγής ζωοτροφών, την προσέθεσαν στην τροφή των μονογαστρικών (χοίρων, πτηνών, σκύλων και γατιών).Έπρεπε όμως να περάσουν αρκετά χρόνια για να διαπιστωθούν (μόλις το 2007), στις ΗΠΑ πολλαπλοί θάνατοι σε σκύλους και γάτες που οφείλονταν στη μελαμίνη. Στη χρονική αυτή εξέλιξη των γεγονότων ουδέποτε επιτράπηκε η προσθήκη της μελαμίνης σε οποιοδήποτε τρόφιμο σε  όλες τις χώρες. Η ανεύρεση της μελαμίνης στο γάλα στην Κίνα  είναι αποτέλεσμα σκόπιμης και εγκληματικής νοθείας.

Γιατί προστέθηκε η Μελαμίνη στο γάλα;  Ένα από τα βασικά συστατικά του γάλακτος είναι οι υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεϊνες τις οποίες περιέχει. Σε πολλές χώρες  η τιμή του γάλακτος διαμορφώνεται και με βάση το ποσοστό της πρωτεϊνης που περιέχει. Στην Κίνα το  γάλα δεν το  συλλέγανε οι ίδιες οι γαλακτοβιομηχανίες από τους παραγωγούς αλλά μεσολαβούσαν έμποροι. Αυτοί αγόραζαν το γάλα από τους παραγωγούς με βάση μόνο τον όγκο του(λίτρα) αλλά το πούλαγαν στις γαλακτοβιομηχανίες με επιπλέον τιμή  εάν το γάλα είχε και υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεϊνη. Οι γαλακτοβιομηχανίες εξέταζαν βέβαια το γάλα αλλά η μέθοδος που χρησιμοποιούσαν για να προσδιορίσουν τις πρωτεϊνες του βασιζόταν στον προσδιορισμό της περιεκτικότητας σε άζωτο. ‘Όπως αναφέρθηκε η μελαμίνη είναι ουσία πλούσια σε άζωτο. Έτσι το σκηνικό για μια επωφελή οικονομικά νοθεία είχε στηθεί στη χώρα αυτή. Δεν έχει πάντως αποκλειστεί και το γεγονός μήπως κάποιες βιομηχανίες παραγωγής γαλακτόσκονης  για τους ίδιους λόγους αθέμιτου κέρδους πρόσθεταν μελαμίνη στη γαλακτόσκονη προκειμένου να την πουλήσουν ακριβότερα στους πελάτες τους.

Ποία η τοξικότητα της μελαμίνης; Από τα πειράματα πού έχουν γίνει σε πειραματόζωα η μελαμίνη είναι μικρής τοξικότητας ουσία. Η  LD50  για τα ποντίκια  βρέθηκε να είναι 3160 mg/Kg ζ.β. Η ένωσή της όμως με το κυανουρικό οξύ την κάνει περισσότερο τοξική και υπεύθυνη για τη δημιουργία λίθων στα νεφρά και καρκίνου στην ουροδόχο κύστη. Τοξική δράση ασκούν επίσης και ορισμένες παρεμφερούς χημικής σύστασης  ουσίες πού συνυπάρχουν με τη μελαμίνη όπως το κυανουρικό οξύ (C3H3N3O3), η αμμελίδη (C3H4N4O2),και η αμμελίνη(C3H5N5O). Όλες αυτές οι  ουσίες θεωρούνται ως ενώσεις μελαμίνης και η τοξικότητά τους συνεκτιμάται με αυτή της μελαμίνης.

Η περίπτωση της Κίνας. Όπως αναφέρθηκε στην Κίνα η προσθήκη της μελαμίνης στο γάλα ήταν σκόπιμη νοθεία. Για να υπάρξει κάποιο κέρδος από την προσθήκη μελαμίνης στο γάλα πρέπει να προστεθούν 3-5 γραμ. μελαμίνης ανά λίτρο γάλακτος. Εάν υποτεθεί ότι ένα βρέφος καταναλώνει το ισοδύναμο ενός λίτρου γάλακτος την ημέρα  τότε προσλαμβάνει  3000-5000 mg ημερησίως ποσότητα που υπερβαίνει κατά πολύ την καθορισμένη από το FDA και την Ε.Ε. ανώτερη ανεκτή ημερήσια πρόσληψη για ένα βρέφος 2,5 κιλών, εφόσον η ανεκτή ανώτερη ημερήσια πρόσληψη (TDI) για τον άνθρωπο καθορίστηκε στα 0.63mg/Kg.ζ.β/ημέρα και από την ΕΕ στα 0.5 mg/Kg ζ.β/ημέρα. Για ένα μικρό παιδί βάρους έως 10 κιλά  γίνεται υπέρβαση της TDI  εάν καταναλώσει μισό λίτρο γάλα την ημέρα το οποίο περιέχει 5mg μελαμίνης ανά λίτρο. Γίνεται αντιληπτό όθεν γιατί στην Κίνα τα θύματα ήταν μικρά παιδιά.

Υπάρχει ρύπανση της τροφικής αλυσίδας από τη μελαμίνη; Η απάντηση είναι καταφατική και  αυτό οφείλεται στη ρύπανση του περιβάλλοντος από την ευρεία χρήση μελαμίνης από τη βιομηχανία γενικώς. Ιδιαίτερης σημασίας είναι χρήση της μελαμίνης στην κατασκευή πλαστικών που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα ή στην παραγωγή πλαστικών φιλμ  περιτύλιξης  τροφίμων. Δεν έχει αξιολογηθεί  επίσης  η συμβολή ενός φυτοπροστατευτικού εντομοκτόνου, της κυρομαζίνης (cyromazine)  στη ρύπανση της τροφικής αλυσίδας με μελανίνη αφού κατά τη διάσπασή της αποδίδει και μελαμίνη. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας υπολογίζει ότι από τη δεδομένη ρύπανση του περιβάλλοντος και της τροφικής αλυσίδας από μελαμίνη ο κάθε άνθρωπος στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες επιβαρύνεται ημερησίως με 0.007 mg /Kg ζ.β , ποσότητα που είναι  εκατό φορές μικρότερη  από την ανώτερη ανεκτή ημερήσια πρόσληψη(TDI)  των 0.5 mg/Kg ζ.β που έχει θεσπιστεί προς το παρόν.

(Τη σελίδα επιμελήθηκε  το μέλος της εταιρείας μας ομότιμος καθηγητής Υγιεινής γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων  της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Αντώνιος Μάντης)

Ο Πρόεδρος της Δ.Ε.Δ.Υ.Τ.
Δρ. Ιωάννης Τσιλφίδης

Ο Γενικός Γραμματέας της Δ.Ε.Δ.Υ.Τ.
Δρ. Αλέξανδρος Λευκόπουλος